ویتنام، نبض پنهان بازار قیر جنوب شرق آسیا

 احمدرضا یوسفی ، راضیه گیلانی

Infinity Galaxy

 ویتنام به‌طور سنتی بخش عمده قیر خود را از سنگاپور و کره جنوبی تأمین می‌کند که در مجموع حدود 65 درصد واردات کشور را شامل می‌شوند.

فاصله قیمت قیر ویتنام با بازارهای همسایه مانند تایلند و مالزی به کمترین سطح در دو سال اخیر رسید، و این امر باعث شد صادرکنندگان منطقه‌ای توجه بیشتری به ویتنام نشان دهند.

مقدمه در میان بازارهای نوظهور آسیا، ویتنام در سال 2025 به یکی از قطب‌های جدید تقاضا برای قیر تبدیل شده است. کشوری که تا همین چند سال پیش مصرف‌کننده‌ متوسط در منطقه محسوب می‌شد اما اکنون در حال رقابت با تایلند و اندونزی برای جذب عرضه از سنگاپور و خاورمیانه است.

با رشد اقتصادی پایدار، افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، و برنامه‌ریزی دولت برای توسعه بیش از 3000 کیلومتر جاده جدید تا پایان 2026، ویتنام از یک بازار مصرفی ناپایدار به یکی از مقاصد استراتژیک صادرات قیر در جنوب شرق آسیا تغییر یافته است.

بررسی گزارشات بین المللی از 30 می تا 3 اکتبر 2025 نشان می‌دهد که قیمت قیر وارداتی ویتنام نوسانی محدود اما معنادار را طی کرده است و حدود 5 ٪ کاهش در طول پنج ماه را تجربه کرده است. با این حال، در مقایسه با سایر بازارهای منطقه که در همین بازه افت‌های دو رقمی را تجربه کردند ویتنام همچنان یکی از باثبات‌ترین بازارها باقی مانده است.

این پایداری حاصل سه عامل کلیدی است:

۱️. تقاضای متمرکز بر پروژه‌های عمرانی بزرگ، که حتی در فصل باران نیز به‌صورت مرحله‌ای ادامه می‌یابد.

۲. ️الگوی خرید محتاطانه واردکنندگان داخلی، که به‌جای خرید انبوه، موجودی خود را به‌صورت ماهانه و متناسب با فعالیت پروژه‌ها تنظیم می‌کنند.

۳️. تعدد منابع تأمین که باعث می‌شود ویتنام در برابر اختلالات پالایشگاهی یا سیاسی آسیای شرقی، انعطاف بالایی داشته باشد.

تحلیل قیمتی، ثبات در منطقه ای پرتحرک

در فاصله ماه های می تا اکتبر 2025 ، قیمت جهانی قیر در آسیا به دلیل افت قیمت نفت و کاهش فعالیت‌های فصلی با فشار نزولی مواجه شد. در این میان، بازار ویتنام عملکردی متفاوت داشت. در حالی که Singapore FOB از دلار427 به دلار403 رسید، قیمت وارداتی Vietnam CFR در محدوده دلار400 تا دلار430 نوسان کرد و از سقوط شدید جلوگیری شد.

این ثبات تا حد زیادی به‌دلیل تفاوت در ساختار تقاضا است. در ویتنام، بیش از 70 درصد از تقاضای قیر مربوط به پروژه‌های زیرساختی دولتی است که بودجه آن‌ها از پیش تخصیص یافته است؛ بنابراین نوسانات کوتاه‌مدت نفت خام یا نرخ ارز تأثیر کمتری بر تصمیمات خرید دارد.

در ماه‌های June و July، بارندگی‌های شدید ناشی از فصل موسمی موجب کاهش موقت مصرف شد، اما در اگوست و سپتامبر با شروع فاز دوم پروژه‌های عمرانی، تقاضا مجدداً احیا شد.

در همین زمان، کاهش قیمت HSFO 3.5 %S از میانگین 400 دلار در هر تن در جولای به حدود 382 دلار در هر تن در سپتامبر باعث شد فشار نزولی بر قیمت قیر افزایش یابد. اما چون بازار ویتنام بخش زیادی از قیر خود را با قراردادهای CFR و با حمل کوتاه‌مدت از سنگاپور دریافت می‌کند، افت قیمت در این کشور نسبتاً محدود باقی ماند.

در نتیجه، فاصله قیمت قیر ویتنام با بازارهای همسایه مانند تایلند و مالزی به کمترین سطح در دو سال اخیر رسید، و این امر باعث شد صادرکنندگان منطقه‌ای توجه بیشتری به ویتنام نشان دهند.

نکته‌ی جالب توجه، مقاومت بازار در برابر کاهش بیش‌ازحد قیمت است. حتی در September، زمانی که قیمت قیر سنگاپور به پایین‌ترین حد نیم‌سال رسید، میانگین معاملات CFR ویتنام همچنان بالای 420 تا430 دلار تثبیت شد. این رفتار نشان می‌دهد که ویتنام در حال شکل‌دادن به یک مرجع قیمتی نیمه‌مستقل در جنوب شرق آسیاست؛ جایی بین ثبات کره جنوبی و انعطاف تایلند است.

عرضه و تقاضای قیر

ویتنام به‌طور سنتی بخش عمده قیر خود را از سنگاپور (Jurong Island) و کره جنوبی (SK Energy و Hyundai Oilbank) تأمین می‌کند، که در مجموع حدود 65 درصد واردات کشور را شامل می‌شوند. باقی‌مانده از پالایشگاه‌های خاورمیانه – به‌ویژه بحرین، امارات و گاهی ایران – تأمین می‌شود.

در سه‌ماهه سوم سال، اختلالات کوتاه‌مدت در تولید برخی پالایشگاه‌های آسیایی موجب شد واردکنندگان ویتنامی بخشی از نیاز خود را از خاورمیانه جایگزین کنند. گزارش‌های آرگوس نشان می‌دهد که در August و September چند محموله از بندر جبل علی و فجیره به مقصد بندر Hai Phong و Ho Chi Minh ارسال شده است. این تنوع در منابع، بازار را در برابر شوک‌های منطقه‌ای مقاوم‌تر کرده است.

دربخش تقاضا، پروژه‌های بزرگراه شمال–جنوب، توسعه بنادر Cai Mep–Thi Vai و پروژه‌های بازسازی فرودگاه‌ها، همچنان موتور اصلی مصرف قیر هستند. فقط در سه‌ماهه دوم 2025، بیش از 450 هزار تن قیر در بخش‌های جاده‌ای مصرف شد؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال 2024 حدود  8 درصد رشد نشان می‌دهد.

بر اساس گزارش وزارت حمل‌ونقل ویتنام، در نیمه دوم سال تمرکز بر روی بازسازی مسیرهای بین‌شهری و اصلاح روسازی‌های قدیمی افزایش یافته است. همین روند باعث می‌شود تقاضا برای گریدهای 60/70 و 80/100 همچنان بالا بماند.

الگوی خرید در ویتنام، ترکیبی از قراردادهای فصلی و خرید آزاد است. واردکنندگان عمده معمولاً موجودی سه‌ماهه نگه می‌دارند تا در برابر تأخیر در حمل یا افزایش ناگهانی نرخ ارز مصون بمانند. این استراتژی به تثبیت قیمت داخلی کمک کرده و یکی از دلایل اصلی مقاومت بازار در برابر شوک‌های جهانی بوده است.

ویژگی منحصربه‌فرد Infinity Galaxy، تحویل به‌موقع (Prompt Delivery) و همکاری با خطوط کشتیرانی معتبر که دارای نمایندگان مقصد با اعتبار و روال کاری مطلوب برای مشتریان می باشند، است. این انتخاب‌ها باعث کاهش قابل توجه هزینه‌ برای مشتریان و افزایش رقابت‌پذیری نرخ‌های CFR شده است.

در معاملات با خریداران ویتنامی، این شرکت رویکردی منعطف اتخاذ کرده است که امکان مذاکره در پیش‌پرداخت و ارائه قیمت رقابتی برای هر دو نوع بسته‌بندی: New Steel Drum و Jumbo Bag 1 MT فراهم می کند.

این ترکیب از شفافیت و سرعت، Infinity Galaxy را در میان معدود صادرکنندگانی قرار داده که اعتماد بلندمدت مشتریان ویتنامی را جلب کرده‌اند. در واقع، بسیاری از پیمانکاران راهسازی این کشور به‌دلیل قابلیت تحویل سریع در کمتر از 10 روز پس از دریافت اسناد، Infinity Galaxy را به‌عنوان تأمین‌کننده‌ی اول خود انتخاب کرده‌اند.

همچنین، سیاست اطلاع‌رسانی دقیق این شرکت – شامل ارسال ویدیوهای بارگیری، گزارش‌های لجستیکی و بروزرسانی لحظه‌ای وضعیت محموله – اعتماد تجاری را به سطحی رسانده که در فضای پرریسک تجارت منطقه‌ای نادر است.

ویتنام در بازار شرق آسیا

برای درک بهتر جایگاه ویتنام، باید بازار شرق آسیا را به‌صورت جامع‌تری دید. منطقه‌ای که در سال 2025 حدود 70 میلیون تن قیر تولید و مصرف کرده است. در این میان، چین با سهم بیش از 40 ٪ بازیگر اصلی است، اما صادرات آن عمدتاً محدود به بازارهای شمالی و داخلی بوده است.

سنگاپور و کره جنوبی، به‌عنوان دو قطب تولید صادراتی، بیشترین تأثیر را بر قیمت منطقه دارند. افت تولید در پالایشگاه‌های سنگاپور در جولای 2025 و بازگشت کامل ظرفیت در سپتامبر، به‌طور مستقیم بر مسیر قیمت CFR Vietnam اثر گذاشت. در همین حال، بازارهای تایلند و مالزی از ضعف تقاضای ساخت‌وساز رنج می‌بردند و در نتیجه بخشی از صادرات خود را به ویتنام هدایت کردند. از سوی دیگر، هزینه حمل در مسیرهای کوتاه‌برد آسیایی (بین سنگاپور، مالزی و ویتنام) نسبت به مسیرهای خاورمیانه‌ای ۳۰ تا ۴۰ دلار در هر تن کمتر است، اما نوسانات فصلی بارش‌ها و محدودیت‌های بندری گاه باعث تأخیر در تحویل می‌شود. اینجاست که صادرکنندگانی چون Infinity Galaxy با مدیریت ترکیبی حمل از بندرعباس و جبل علی توانسته‌اند بین سرعت و هزینه تعادل ایجاد کنند.

بررسی نمودارهای مقایسه‌ای آرگیوس نشان می‌دهد که از جولای تا سپتامبر 2025 تفاوت قیمت بین Singapore FOB و Vietnam CFR به کمترین سطح خود در دو سال اخیر یعنی کمتر از  10 دلار در هر تن رسیده است؛ نشانه‌ای از همگرایی قیمتی و بلوغ بازار ویتنام در ساختار منطقه‌ای.

چشم انداز: بازاری با رشد ثابت و ریسک های اندازه گیری شده

چشم‌انداز بازار ویتنام برای سه‌ماهه پایانی 2025 و ابتدای 2026 مثبت ارزیابی می‌شود. بر اساس پیش‌بینی‌های آرگیوس و داده‌های وزارت برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری ویتنام، مصرف قیر کشور تا پایان سال جاری میلادی به بیش از 1.7 میلیون تن خواهد رسید – افزایشی حدود 9 ٪ نسبت به 2024 است. افزایش فعالیت پروژه‌های عمرانی، اجرای فاز سوم پروژه North–South Expressway، و تخصیص بودجه جدید برای نوسازی باندهای فرودگاهی در Hanoi و Da Nang از عوامل تقویت تقاضا هستند.

در حوزه قیمتی نیز، انتظار می‌رود متوسط نرخ قیر CFR Vietnam در بازه 400 تا420 دلار در هر تن باقی بماند؛ مگر اینکه جهش ناگهانی در نفت برنت (بیش از 75 دلار در هر بشکه) یا افزایش هزینه حمل رخ دهد. با این حال، برخی ریسک‌ها مانند نوسانات نرخ ارز دونگ در برابر دلار آمریکا، احتمال اجرای مالیات زیست‌محیطی بر واردات فرآورده‌های نفتی و رقابت فزاینده صادرکنندگان جدید از هند و چین وجود دارد.

اما فرصت‌ها بسیار بیشترند. دولت ویتنام اعلام کرده تا پایان 2026 بیش از 8 میلیارد دلار در زیرساخت‌های حمل‌ونقل سرمایه‌گذاری خواهد کرد. این بدان معناست که بازار قیر این کشور نه یک موج گذرا، بلکه یک مسیر رشد پایدار است.

برای Infinity Galaxy، این بازار دروازه‌ای استراتژیک به تمام شرق آسیاست. این شرکت در حال طراحی برنامه‌ی منطقه‌ای جدیدی است که شامل ایجاد hub logistics در Southeast Asia، پشتیبانی فنی در بنادر اصلی و توسعه همکاری‌های B2B بلندمدت با پیمانکاران دولتی و خصوصی خواهد بود.