پارافین‌سازها گرفتار تعارض منافع با روغن‌سازها/کار بازیگران فرعی صنعت پارافین به پایان رسیده؟

پارافین‌سازها گرفتار تعارض منافع با روغن‌سازها/کار بازیگران فرعی صنعت پارافین به پایان رسیده؟
مریم علیزاده دنیای انرژی چندی است عرضه قطره چکانی اسلک وکس در بورس کالا توسط چهار شرکت اصلی روغن ساز، سبب اعتراض تولیدکنندگان پارافین شده چراکه با این روش عرضه، همواره شاهد شکل گیری سقف رقابت و فروش اسلک به چند برابر قیمت مصوب شورای رقابت در بورس کالا هستیم. این درحالیست که شورای رقابت سال گذشته با پیشنهاد از سوی چهار شرکت روغن ساز و پارافین ساز نرخی را مصوب نمود که اکنون این شرکت ها تمایلی به عرضه اسلک وکس با آن نرخ در بورس کالا را نداشته و به وسیله عرضه قطره چکانی اعتراض خود را نسبت به پایین بودن قیمت نشان می دهند. به اذعان کارشناسان این چالش همیشگی خوراک میان روغن سازها و پارافینی ها یک نمونه بارز تعارض منافع بوده به نحوی که شرکت های بالادستی ترجیح می دهند اسلک خود را در بازارهای صادراتی به قیمت بالاتری به فروش برسانند درحالیکه در صنایع پایین دستی، تولیدکنندگان بسیاری وجود دارند که با تکمیل زنجیره ارزش اسلک وکس، از سود آن منتفع شوند.

در این رابطه گفتگوهایی با مرتضی کوهنورد، رئیس کمیسیون پارافین اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت و گاز و پتروشیمی، روح الله نساجیان عضو هیات مدیره کمیسیون روغن سازهای اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت و گاز و پتروشیمی ، مهران حیدری، بازرس و سخنگوی انجمن پالایشگاه های روغن سازی و علی فراهانی، مدیر صادرات شرکت نفت ایرانول داشتم که در ادامه نظر شما را به اهم مطالب آن جلب می‌نماییم.

·         عرضه قطره چکانی برای فرار از نرخ مصوب

اولین چالش بحث، عرضه قطره چکانی اسلک وکس از سوی روغن سازها در بورس کالاست. ازسویی پارافین‌سازها ادعا می کنند که وزارت صمت، چهار پالایشگاه روغن سازی را مکلف به عرضه کامل اسلک وکس در بورس کالا کرده و از سوی دیگر اما آمارها گواه بر این است که این عرضه به صورت قطره چکانی بوده و بیشتر جنبه کنترل قیمتی بازار اسلک وکس را دارد. در این رابطه کوهنورد عنوان کرد: باید توجه داشت که مطابق با دستورالعمل وزارت صمت، پالایشگاه ها در خصوص تامین خوراک صنایع پایین دستی موظف شده اند از ابتدای اردیبهشت ماه سال جاری کل تولیدات خود را به صورت صددرصدی در بورس عرضه کنند که خام فروشی نشود مگر اینکه پس از عرضه در بورس مازاد عرضه خود را می توانند صادرات کنند. از ابتدای ابلاغ این دستورالعمل تاکنون اندکی افزایش عرضه را در بورس از سوی پالایشگاه ها شاهد بودیم که البته به صورت 100 درصد نبوده است.

وی تاکید کرد: ضمانت اجرایی دستورالعمل فوق بر این مبنا است که اگر کمتر از میزان 70 درصد از محصولاتی که خوراک صنایع پایین دستی می باشد (از نظر وزنی) را در بورس عرضه کنند مشمول عدم امکان خرید شده و کد بورسی‌شان مسدود می شود. این بدان معناست که اگر پالایشگاه ها و یا پتروشیمی ها حداقل 70 درصد از محصولات خود را در بورس عرضه نکنند امکان دریافت خوراک را نخواهند داشت. از آنجاکه شروع این دستورالعمل از تاریخ اول اردیبهشت ماه سال جاری بوده منتظر هستیم تا ببینیم مطابق با قانون با شرکت ها متخلف برخورد خواهد شد یا خیر.

در این خصوص اما حیدری بازرس انجمن پالایشگاه های روغن ساز نظر دیگری دارد. وی بیان داشت: وقتی قیمت مصوب شورای رقابت بسیار پایین تر از قیمت تمام شده است، فروش گسترده اسلک وکس در بورس به جز زیان، عایدی برای روغن سازها ندارد. از سوی دیگر اگر روغن سازها تمام اسلک وکس تولیدی خود را بورس کالا عرضه کنند سبب افت قیمت تا محدوده تعیین شده شورای رقابت می شود که مورد خواست پالایشگاه های روغنی نیست.

همچنین در این رابطه علی فراهانی مدیر صادرات ایرانول اظهار داشت: این شرکت با وجود عدم الزام به عرضه محصولاتی که مشمول قیمت‌گذاری نمی شوند، اما در بورس کالا عرضه می کند، اما محصولی که دست و پای ایرانول برای عرضه بالای آن بسته است اسلک وکس می باشد که متاسفانه به دلیل قیمت‌گذاری غیرکارشناسی شورای رقابت ما امکان عرضه بیش از این را نداریم. در خصوص روغن پایه اما این موضوع عرضه قطره چکانی محصول در بورس کالا قابل قبول نیست چرا که در ماه های گذشته تمام گریدهای بیس اویل های این شرکت در بورس کالا با قیمت اعلامی از سوی سازمان رقابت عرضه شده که در این خصوص مازاد عرضه نیز داشتیم یعنی که هر تناژی عرضه شده به میزان قابل توجهی در این روزها با مازاد مواجه هستیم.

اما نساجیان در این مورد نظر دیگری داشت. وی عنوان کرد که مدیریت عرضه و کنترل قیمت مواد اولیه در تعارض با قانون مجازات اخلال گران اقتصادی است. به گفته نساجیان، ماده یک قانون مجازات اخلال گران نظام اقتصادی، مدیریت عرضه و کنترل قیمت مواد اولیه را جرم دانسته است. اما مدیریت و کنترل عرضه به منظور افزایش قیمت و حذف شرکت های خصوصی توسط این چهار شرکت، نشان دهنده اقدام تعمدی آنها در جهت بالا بردن قیمت اسلک وکس است که صراحتا هم به آن اقرار می کنند اما مسئولین حکومتی بنای مبارزه با آن را ندارند.

·         نرخی که در ابتدا مورد قبول بود اما دیگر نیست

اما چالش دیگر میان پالایشگاه های روغنی و پارافین سازها، نرخ خوراک اسلک وکس است. کوهنورد در این خصوص بیان داشت: شورای رقابت نرخ خوراک اسلک وکس را تعیین کرده که می بایست بر طبق آن فرمول، عرضه خوراک توسط پالایشگاه ها انجام شود که به جرات می توان گفت تقریبا هیچ زمانی معاملات این محصول در بورس بر این مبنا انجام نشده است. یعنی با گذشت بیش از یک سال نیم از ابلاغ این دستورالعمل، هنوز هیچ آثاری از اجرایی شدن آن دیده نمی شود. به معنای دیگر، شرکت های پالایشی با عرضه قطره چکانی موجب شکل گیری رقابت در قیمت های بسیار بالاتر از قیمت پایه مصوب شورای رقابت می شوند. در اولین جلسات مشترک میان پالایشی ها و پارافین سازها در خصوص تعیین نرخ اسلک وکس، دو پیشنهاد از سوی اتحادیه مطرح شد و دو پیشنهاد از سوی پالایشگاه های روغنی مطرح شد و سرانجام پیشنهاد دوم اتحادیه که معادل پیشنهاد اول پالایشگاه ها (اولویت پالایشگاه های روغنی) بود یعنی اولویت اول پالایشی ها در خصوص تعیین قیمت اسلک وکس بعنوان فرمول نرخ گذاری شورای رقابت انتخاب شد.

به گفته کوهنورد: برای رسیدن به فرمول مذکور، شورای رقابت اطلاعات مالی را از مدیران مالی پالایشگاه ها اتخاذ کرد و به اطلاعاتی که اتحادیه ارائه کرده بود، بسنده نشد. در نتیجه فرمول فعلی شورای رقابت در خصوص تعیین نرخ اسلک وکس همان فرمول پیشنهادی چهار پالایشگاه بوده است. حیدری اما در نقطه مقابل عنوان کرد: اما مشکل اصلی بر سر نرخی است شورای رقابت برای اسلک وکس عرضه شده در بورس کالا تعیین کرده می باشد. حیدری عنوان کرد که شورای رقابت به اشتباه نرخی را تعیین کرد که این نرخ رانت بسیار عظیمی را برای پارافینی ها به همراه دارد. زمانی که قیمت تمام شده اسلک وکس، 1.5 برابر لوبکات است، چطور شورای رقابت ضریب 0.7 برای تولید اسلک وکس به لوبکات می دهد؟ و این محل منازعه میان روغنی ها و پارافین سازهاست . وی تاکید کرد: چطور می توان وقتی قیمت تمام شده اسلک وکس 22 هزار تومان در هر کیلوگرم است آن را 10 هزار تومان در بورس عرضه کرد؟ در صورت تداوم عرضه زیر قیمت تمام شده، شرکت های روغن سازی ورشکست می شوند.

حیدری در ادامه گفت: در حال حاضر چهار شرکت پالایشگاهی موظف به تامین خوراک شرکت های پارافینی هستند و این چهار شرکت از نظر مقداری هیچ محدودیتی برای تامین اسلک وکس مورد نیاز پارافین سازها ندارند و مقدار تولید اسلک وکس به حدی است که می توانیم تمام نیاز داخل به این محصول را پوشش دهیم. از سوی دیگر نساجیان در رابطه با نرخ خوراک اسلک وکس اما عنوان کرد: باید توجه داشت که فرمول شورای رقابت بر اساس COST PLASS است یعنی بهای تمام شده بعلاوه هزینه های سربار و عمومی و اداری به اضافه سود. یعنی کلیه هزینه ها بر اساس قیمت های خرید آنها و همچنین 20 درصد سود در فرمول شورای رقابت دیده شده است. حال اما شرکت های روغن ساز از این موضوع ناراحت هستند که اسلک وکسی که می توانند با استفاده از مواد اولیه سوبسید دار در بازارهای جهانی به قیمت بالاتر بفروشند، می بایست در بورس کالا به قیمت پایین تری عرضه کنند. ولی باید در نظر داشت که خودِ این شرکت های روغن ساز که ادعا می کنند شرکت های خصوصی هستند نیز لوبکات مصرفی خود را با تخفیف 40 درصدی نسبت به قیمت های جهانی از پالایشگاه های نفت خام دریافت می کنند به این هدف که زنجیره ارزش محصولات نفتی تکمیل شود ولی این درحالیست که پالایشگاه های نفت خام نیز می توانند لوبکات خود را به قیمت های بالاتر در بازارهای جهانی به فروش برسانند و یا این لوبکات را به قیمت جهانی به روغن سازها دهند که در آن صورت با قطع این رانت عظیم، سودآوری این چهار شرکت روغن‌ساز به شدت کاهش خواهد یافت و سود به صورت عادلانه در کل زنجیره تامین تقسیم و صنعت خصوصی واقعی رشد خواهد کرد. پس در نتیجه  باید برای ایجاد ارزش افزوده بیشتر، این شرکت ها نیز اسلک وکس را به قیمت مصوب شورای رقابت در اختیار صنایع پایین دستی قرار دهند چراکه وزارت نفت سعی بر این دارد که سود سرشار از استخراج نفت تا پایین ترین زنجیره ارزش این محصول در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد. اما پالایشگاه های روغن سازی تلاش می کنند تا بیشترین منفعت از تخفیف ها را برای خود کنند و دیگر سودی بابت تخفیف به زنجیره پایین‌دست نرسد.

مدیر صادرات ایرانول اما در این رابطه گفت: ما بارها آمادگی خود را اعلام کرده‌ایم که اگر قیمت‌گذاری بر مبنای قیمت جهانی باشد حتی با دو یا سه درصد تخفیف ، می توانیم عرضه اسلک وکس را افزایش دهیم اما افزایش عرضه در حال حاضر و با قیمت های موجود فقط رانت بسیار بالایی را از سمت شرکت های دولتی با سهامداری مردم و بازنشستگان برای شرکت های خصوصی پایین دستی ایجاد خواهد کرد. در حال حاضر اسلک وکس در بورس کالا تقریبا در همان محدوده قیمت های جهانی معامله می‌شود اما اگر عرضه افزایش یابد قطعا قیمت پایین آمده و اختلاف بسیار قابل توجهی با نرخ های جهانی خواهد داشت.

·         اما چرا اکنون این فرمول محل اعتراض پالایشگاه های روغن سازی است؟

کوهنورد در پاسخ به این سوال گفت: باید توجه داشت که اگر پالایشگاه های روغنی تمام محصولات اسلک وکس خود را در بورس عرضه کنند به منفعتی که اکنون به دلیل عرضه قطره چکانی می برند، دست نخواهند یافت از این رو باتوجه به اظهار شرکت های روغنی تا زمانی که فرمول شورای رقابت اصلاح نشود، عرضه قطره چکانی اسلک وکس در بورس از سوی این شرکتها ادامه خواهد یافت. در این حالت باتوجه به عرضه بسیار اندک اسلک در بورس، شاهد رقابت قیمتی زیاد از سمت خریداران هستیم که موجب بالا رفتن نرخ این محصول به چند برابر قیمت پایه شورای رقابت است. از سوی دیگر به دلیل عرضه بسیار پایین اسلک، حجم قابل توجه این محصول در پالایشگاه ها باقی می ماند که زمینه صادرات و رقابت منفی در بازارهای بین المللی نیز فراهم می شود. البته وی اظهار داشت که پالایشگاه ها روغنی مدعی هستند که اگر اسلک وکس را به قیمت مصوب شورای رقابت در بورس عرضه کنند، رانت بسیار زیادی به جیب پارافین سازها سرازیر می شود. اما باید در نظر داشت که لوبکات مورد نیاز پالایشگاه های روغنی چند سالی است که با قیمت مصوب شورای رقابت (نرخ فروش نفت خام در سامانه نیما ضرب در ضریب مرغوبیت) تامین می شود. در نتیجه سالیان سال است که پالایشگاه های روغنی لوبکات خود را با رانت فراوان دریافت می کنند. حال صحبت پارافین سازها این است که بخشی از سود ناشی از تخفیف خوراک لوبکات باید عاید پارافین سازها هم بشود.

کوهنورد تاکید کرد: همچنین یادآورمی شود ورود بخش اندکی از سود ناشی از تخفیف خوراک به سمت پارافین سازها جای دوری نخواهد رفت چراکه این شرکت در ادامه تکمیل زنجیره ارزش بوده و با تولید محصولات پایین دستی، ارزش افزوده بیشتری نصیب کشور می کنند. وی البته بیان داشت که در واقع محصول فرعی شرکت های پالایشگاهی روغنی که در حقیقت دور ریز این شرکت‌ها بوده، با تلاش شرکت های پارافین ساز، به محصولات با ارزش افزوده بالا تبدیل شده که در کنار این منفعت، ایجاد اشتغال و ارزی آوری نیز از دیگر نتایج مثبت فعالیت این صنف است.

·         فروش اسلک به قیمت مصوب برای روغنی ها زیان آور است

کوهنورد با اشاره به سه نکته این ادعا را به چالش کشید. وی گفت : نخست اینکه باتوجه به اظهارات 5 سال پیش شرکت های پالایشی در خصوص زیان ده شدن تولید در این شرکت ها گفت: مسئولین این چهار شرکت پالایشی در جلسه ای که سال 95 در اتحادیه برگزار شد اظهار داشتند که تنها با افزایش قیمت اسلک وکس از 1700 تومان به 2100 تومان (افزایش 23 درصدی نرخ) توانسته اند شرکت های روغنی موتوری را از ورشکستگی خارج کنند این درحالیست که اسلک وکس تنها 15 درصد از حجم تولیدات شرکت های روغنی را تشکیل می دهد. مورد دوم در خصوص سهم از فروش اسلک وکس در سود کل شرکت است. در مورد کوهنورد بیان داشت: باتوجه به اطلاعات مالی ثبت شده در سایت کدال، شرکت نفت پارس در سال 99 که می توان گفت قیمت های اسلک وکس عرضه شده در بورس کمی نزدیک تر به قیمت شورای رقابت بوده، کل حجم معامله شده اسلک در بورس کالا برابر با 617 تن به قرار هر کیلو 131,114 ریال می باشد که کل فروش سالانه شرکت از این محصول حدود 80 میلیارد ریال (این تنها مبلغ فروش اسلک وکس در بورس کالا بوده و شامل فروش خارج از بورس و یا صادرات نمی شود) گزارش شده است. این درحالیست که سود شرکت نفت پارس در سال 99 بالغ بر 9,284 میلیارد اعلام شده و جالب توجه است که کل فروش اسلک وکس این شرکت در بورس کالا کمتر از یک درصد از سود سالیانه شرکت می باشد. در نتیجه افزایش یا کاهش قیمت اسلک وکس در بورس کالا تاثیر بسیار ناچیزی بر سودآوری شرکتهای پالایشی خواهد داشت و این ادعا که «فروش پایین تر از قیمت های رقابتی در بورس کالا سبب زیان ده شدن شرکت های پالایشی می شود» زیر سوال می رود. نکته سوم، باید دقت داشت که شرکت های پالایشی سالیان سال با قیمتی پایین تر از نرخی که از فرمول شورای رقابت بدست می آید، اسلک وکس خود را در بورس کالا عرضه می کردند و احتمالا در آن سال ها نیز باید زیان شناسایی می کردند اما چطور تا پیش از این صحبتی از متضرر شدن نکرده اند؟! (گفتنی است اگر نرخ های 10 سال قبل تا کنون فروش اسلک وکس در بورس را در فرمول کنونی شورای رقابت جایگزین کنید، قیمت فروش اسلک وکس از نرخ های کنونی پایین تر بوده پس چطور آن زمان عرضه در حجم بالای اسلک وکس در بورس باعث زیان شرکت های پالایشی نمی شد؟) . قابل ذکر است که شورای رقابت بدین دلیل وارد عرضه قیمتگذاری اسلک وکس شد که پالایشگاه ها از سال 96 شروع به افزایش شدید نرخ ها کردند که پس از درخواست های مکرر اتحادیه سرانجام شورای رقابت در اواسط سال 99 اقدام به تعیین فرمول نرخ گذاری اسلک وکس در بورس کالا کرد که این قیمت استخراج شده از این فرمول در محدوده قیمت فروش اسلک وکس در بورس کالا بود.

از سوی دیگر نساجیان با رد این ادعا گفت: این اظهار نظر از اساس درست نیست چرا که پالایشگاه های روغن سازی لوبکات خود را به قیمت جهانی دریافت نمی کنند. در این زمینه باید توجه داشت که لوبکات ماده ای نیست که در بازار جهانی مشابه قابل معامله داشته باشد چراکه اساسا این یک محصول میانی بوده و عرفا در جهان خودِ پالایشگاه های نفت روغن پایه و اسلک وکس را از لوبکات تهیه می کنند. در نتیجه نمی توان عدد دقیقی برای قیمت لوبکات در بازارهای جهانی بدست آورد. اما این محصول با محصول مشابه یعنی LSWR (low sulfur waxy residue) تقریبا هم قیمت بوده که نرخ LSWR برابر با ٧٠ درصد ارزش روغن پایه می باشد. برای امروز که قیمت روغن پایه برابر با ١١٠٠ دلار است قیمت لوبکات برابر با ٧٧٠ دلار خواهد بود که با احتساب دلار نیمایی قیمت هر کیلوگرم لوبکات برابر با ١٩٢۵٠ تومان می شود و این درحالیست که در این روزها پالایشگاه های روغنی لوبکات را به نرخ ١۶ هزار تومان به ازای کیلوگرم دریافت می کنند که ریشه این تخفیف نیز در رایزنی های پیشین اتحادیه برای خوراک این پالایشگاه ها دارد و با تلاش اتحادیه، پالایشگاه های روغن ساز از سوبسید خوراک برای تامین روغن موتور کشور برخوردار شده اند. از این رو مطابق با فرمول ارائه شده توسط اتحادیه و تایید شده توسط وزارت نفت از سال 85 تاکنون قیمت لوبکات 15 درصد بیشتر از قیمت نفت کوره است. نفتکوره یکی از پایین ترین رده های قیمتی را در بین کالاهای صنعت نفت دارد، در صورتی که لوبکات ماده ای غنی است که در طی فرآیند پالایش (جداسازی)، سه ماده ارزشمند روغن پایه، اسلک واکس و اکستراکت را به تولید کننده می دهد.

وی افزود: باید در نظر داشت که 25 درصد از حجم لوبکات ارائه شده با سوبسید به پالایشگاه های روغن ساز صرف تولید انواع روانکار می شود و مابقی آن توسط این چهار شرکت صادر شده و حجم اندکی نیز در بورس عرضه می شود. این در حالی است که منظور از قیمت گذاری دستوری صرفا حمایت از مصرف کننده ایرانی بوده است نه ایجاد یک رانت و اختلاف عظیم قیمتی جهت خام فروشی! . نساجیان همچنین گفت: در سال 1400 این چهار شرکت روغنی حدود 7 هزار میلیارد تومان سود خالص کسب کرده اند پس چطور می شود که با کاهش قیمت اسلک وکس که تنها 10 درصد تولیدات شرکت های روغنی را تشکیل می دهد، این 7 هزار میلیارد تومان سود به زیان تبدیل شود؟ در نتیجه می توان گفت که مسئولین این شرکت ها برای توجیه روند عرضه قطره چکانی خوراک، با کلمات و مفاهیم اقتصادی بازی می کنند و بعضی جاها سود کمتر را ضرر معنی می کنند. از سوی دیگر باید در نظر گرفت که تصمیم گیران در شورای رقابت همه از متخصصین امر اقتصاد بوده و هیچ گاه فرمولی را تعیین نمی کنند  که سبب زیان برای صنعت بزرگی همچون روغن شود. همانطور که اشاره شد، فرمول تعیین شده از سوی شورای رقابت برای فروش اسلک وکس، هزینه بهای تمام شده بعلاوه هزینه سربار و سود است که با این روش غیرممکن است که شرکت های روغن ساز بتوانند ثابت کنند که فروش آن زیان آور خواهند بود.

در سمت مقابل اما فراهانی تصریح کرد:  اسلک وکس محصول جانبی پالایشگاه های روغنی بود و قیمت فروش آن تاثیر مستقیم بر هزینه تمام شده محصول روغن موتور خواهد داشت. یعنی اگر اسلک وکس را ارزان بفروشیم قیمت تمام شده روغن موتور برای ایرانول افزایش می یابد زیان شناسایی خواهیم کرد. وی تاکید کرد: در حال حاضر نیز به دلیل تعیین قیمت روغن موتور توسط شورای رقابت که عدد پایینی است شرکت های روغن موتوری زبان خواهند کرد اما به دلیل رسالت اجتماعی خود تولید روغن موتور را ادامه می‌دهیم. اما تعیین قیمت بسیار پایین برای محصولات جانبی روغن سازها توسط شورای رقابت، ضربه بزرگی بر پیکر نیمه جان این شرکت ها است.

·         پارافین سازها، اسلک را ارزان بخرند، صادر می کنند

یکی دیگر دلایل روغنی ها برای عدم تمایل به عرضه اسلک وکس در بورس کالا به نرخ مصوب، بحث صادرات خام این محصول توسط پارافین سازهاست. پالایشگاه های روغنی ادعا می کنند که اگر تمام اسلک وکس تولیدی خود را در بورس عرضه کنند این مازاد عرضه سبب خواهد شد تا پارافین سازها، اقدام به صادرات اسلک وکس خام خواهند کرد. از سوی دیگر اما کوهنورد اظهار داشت: به یاد داریم زمانی پالایشگاه ها محصولی را برای صادرات به قیمت 800 دلار درب کارخانه به فروش رسانده که با دلار نیمایی 22 هزار تومان در آن روز، قیمت هر کیلو از محصول 17500 تومان می باشد که فروش داخلی محصول مورد نظر در بورس در آن زمان بیش از 22 هزار تومان قیمت می خورده است. پس می بینیم که ادعای ارزان فروشی از سمت پالایشگاه های روغنی نیز رد می شود. در نتیجه صحبت پارافین سازها این نیست که محصول را ارزان از پالایشگاه ها خریداری کنند، بحث این است که اسلک وکس را بتوانند به قیمت صادراتی تهیه کنند نه بالاتر از آن.

اما حیدری در خصوص صادرات اسلک وکس توسط پارافین سازها اظهار داشت: پالایشگاه های روغنی تحت سه شرط تمام اسلک وکس تولیدی خود را در بورس کالا عرضه خواهند کرد: نخست اینکه صادرات اسلک خام ممنوع شود. شرط دوم برداشت به موقع شرکت ها ست چراکه با برداشت دیرهنگام شرکت های پارافین سازها، هزینه انبارداری نیز بر شرکت های روغن ساز تحمیل می شود. و شرط سوم، پرداخت به موقع شرکت ها ست چراکه بعضا هنوز شاهد دعواهای حقوقی در خصوص عدم پرداخت وجه اسلک وکس خریداری شده از سوی شرکت های پارافین ساز

نساجیان در پاسخ به ادعای روغن سازها در خصوص عدم تحویل به موقع اسلک از انبار این چهار شرکت و همچنین عدم واریز به موقع وجه اسلک خریداری شده از سوی پارافین سازها گفت: باید این ادعا راستی آزمایی شود چراکه همانطور که می دانید، روش بورس کالا، تسویه قبل از تحویل است و اگر در زمان مقرر هم این وجه واریز نشود، معامله فسخ خواهد شد و جریمه ای هم شامل شرکت خریدار می شود. در صورتی که ما مطلعیم اتفاقا در بازار صادراتی این شرکت ها، برخی شرکت‌های اماراتی، بدهی های سنگینی به این چهار شرکت های روغن ساز دارند که توان وصول این مبالغ سنگین را ندارند.

·         و آخر داستان آیا بازیگران فرعی صنعت پارافین در معرض نابودی هستند؟

در ادامه حیدری با اشاره به تلاش پالایشگاه های روغن ساز در خصوص تکمیل زنجیره ارزش محصول اسلک وکس عنوان کرد: برخی از روغن سازها مانند نفت بهران اغلب اسلک وکس تولیدی خود را به منظور تکمیل زنجیره ارزش، به محصولات پایین دستی مانند پارافین تبدیل می کنند در نتیجه اسلک وکس مازادی برای عرضه در بورس کالا ندارند. برخی دیگر از تولیدکنندگان روغن موتور مانند نفت ایرانول، سپاهان و نفت پارس نیز در حال راه اندازی واحد سوئیتینگ هستند تا در سال آینده اسلک تولیدی خود را به پارافین تبدیل کنند.

نساجیان اما این موضوع را باعث نابودی فعالان بخش خصوصی صنعت پارافین دانست و با اشاره به ایجاد انحصار از سوی واحدهای روغن ساز گفت: این چهار شرکت روغن ساز کارتلی را تشکیل داده اند که به صورت انحصارطلبانه و تمامیت خواه در تلاش برای حذف کلیه بازیگران دو صنعت روغن و پارافین هستند که البته بارها صراحتا به این موضوع اشاره کرده اند. چراکه این شرکت ها در تلاشند تا با کسب سودهای سرشار از تخفیف بابت خرید لوبکات و فروش محصولات در بازارهای صادراتی، زیرساخت های خود را جهت کسب سهم از بازار تولیدات صنایع پایین دستی تقویت کرده و بدین شکل سایر بازیگران این صنعت را از صحنه خارج کنند، گرچه 40 سال است که درجا زده اند و نتوانسته اند حتی فرآیندهای قدیمی خود را بروزرسانی کنند. متاسفانه همه این ها به چالش تعارض منافع باز می گردد که بارها از سوی اتحادیه تلاش شده که به جمع بندی مناسبی در این خصوص برسیم اما نتیجه ای حاصل نشده است.

۳۰ مرداد ۱۴۰۱ ۱۵:۰۴