چندنرخی بودن ارز؛ ریشه انحراف پلی‌اتیلن از تولید تا صادرات

هاشم اورعی، کارشناس حوزه انرژی در گفت و گو با «نفت ما» مطرح کرد: اینکه گفته می‌شود پلی‌اتیلن با نرخ ارز داخلی خریداری شده با افزودن موادی به‌ عنوان محصول آمیخته صادر می‌شود و سپس با نرخ ارز بالاتر به فروش می‌رسد، موضوعی است که قضاوت درباره آن نیاز به داده‌های دقیق دارد؛ با این حال، می‌‌توان گفت ریشه تمام این مسائل به چندنرخی بودن ارز بازمی‌گردد. زمانی که کالا با یک نرخ خریداری شود، سپس با نرخ دیگری صادر شود، ارز با نرخ دستوری یا با نرخ آزاد برگردد یا اصلاً بازنگردد، تماماً محصول نظام چندنرخی ارز است.
به گفته وی، اطلاع دقیقی از اینکه چه کسانی این اقدام را انجام می‌دهند، در دسترس نیست؛ اما تردیدی وجود ندارد که در چنین شرایطی، سودهای سرشاری برای واسطه‌ها ایجاد می‌شود.
کارشناس انرژی با تأکید بر ضرورت اصلاح سیاست ارزی کشور تصریح کرد: بر همین اساس، اگر مانند بسیاری از کشورهای دنیا، نرخ ارز به‌ صورت واقعی و تک‌نرخی تعیین شود و همزمان از اقشار آسیب‌پذیر حمایت هدفمند صورت بگیرد، بسیاری از این سوءاستفاده‌ها از بین خواهد رفت. برخی تصور می‌کنند آزادسازی یا تک‌نرخی شدن ارز به معنای فشار بر اقشار ضعیف است، در حالی که این‌گونه نیست؛ دولت می‌تواند با اصلاح نرخ ارز، حمایت نقدی از اقشار آسیب‌پذیر انجام دهد. طرفداران آزادسازی نرخ ارز هرگز به دنبال ضربه زدن به اقشار ضعیف نیستند؛ چرا که راهکارهای جبرانی برای آن وجود دارد.
اورعی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر، دولت ارز را با نرخ بالا محاسبه می‌کند و می‌فروشد؛ بر همین اساس، می‌توان گفت ابزار حمایت از اقشار آسیب‌پذیر وجود دارد. کسانی که از تک‌نرخی شدن ارز جلوگیری می‌کنند، همان گروه‌هایی هستند که از وضعیت چندنرخی سود می‌برند و با لابی‌های قوی تلاش می‌کنند این ساختار معیوب ادامه پیدا کند.