وقتی قیمت نفت بالا میرود، هزینه تولید و حمل و نقل در اقتصاد افزایش مییابد و در نتیجه تورم بالا میرود. سرمایهگذاران وقتی تورم بالا میآید، معمولاً به دنبال پناهگاه سرمایهاند و طلا را میخرند چون ارزش آن در برابر تورم ثابتتر است.
به گزارش "نفت ما"،قیمت اونس طلای جهانی در ده روز گذشته نوسانهای عجیبی داشت، چیزی که در این بازار کمتر نمونه داشت و بیشترشبیه نوسانهایی است که گهگاه در بورسهای مختلف مشاهده میشود. افزایش قیمت اونس جهانی تا ۵۵۰۰ دلار و کاهش یکباره آن تا کمتر از ۴۸۰۰ دلار اتفاقی بود که ظرف کمتر از سه روز به وقوع پیوست و باعث سردرگمی بسیاری از سرمایهگذاران در بازار طلا شد.
عموم صاحب نظران البته این نوسانها را به هیجانات سیاسی و در صدر آن سیاستی که از سوی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در پیش گرفته شده نسبت میدهند. با این حال نباید احتمالات دیگر را در این میان از نظر دور داشت. چین به عنوان بازیگری جدی در اقتصاد جهانی میتواند در این بازار نقش داشته باشد و سیاستگذاریهای اقتصادیاش در تلاطم بازار طلا موثر باشد و… اما نکتهای که مدنظر این گزارش است نسبت افزایش قیمت کم نظیر طلا در ماههای اخیر و همچنین تلاطم در این بازار در روزهای اخیر با قیمت جهانی نفت است اینکه آیا میتوان رابطهای منطقی بین طلا و نفت قائل شد؟!
کوتاهترین جوابی که به این سوال میتوان داد این است که ارتباط نوسانات قیمت جهانی طلا با قیمت جهانی نفت یک موضوع اقتصادی پیچیده است و فاکتورهای زیادی میتواند در هر یک از این دو نرخ دخیل باشد. به این ترتیب شاید نتوان جوابی دقیق و صریح به این سوال داد. با این حال میتوان با ذکر چند عامل کلیدی مهم نحوه ارتباط و تاثیرگذاری قیمت طلا و نفت را توضیح داد:
اولین عامل وابستگی هر دو بازار به دلار آمریکا است. هر دوی طلا و نفت معمولاً با دلار آمریکا قیمتگذاری میشوند. وقتی دلار ضعیف میشود، قیمت هر دو کالا معمولاً بالا میرود، و زمانی که دلار قوی میشود، قیمت هر دو معمولاً کاهش پیدا میکند. دلیلش این است که وقتی دلار ضعیف است، خریداران خارجی میتوانند کالاها را با هزینه کمتری بخرند، پس تقاضا و قیمت کالاها افزایش مییابد.
نکته دوم این است که قیمت نفت یکی از مهمترین محرکهای تورم جهانی است:
وقتی قیمت نفت بالا میرود، هزینه تولید و حمل و نقل در اقتصاد افزایش مییابد و در نتیجه تورم بالا میرود. سرمایهگذاران وقتی تورم بالا میآید، معمولاً به دنبال پناهگاه سرمایهاند و طلا را میخرند چون ارزش آن در برابر تورم ثابتتر است. بنابراین افزایش قیمت نفت میتواند بهصورت غیرمستقیم باعث افزایش قیمت طلا شود.
سومین نکته قابل توجه که در هفتههای اخیر هم تجربه شده، نقش بازارها در زمان بحران است. در دورههای بحران اقتصادی یا ژئوپلیتیکی مثل جنگ یا تنش بین کشورها، قیمت نفت ممکن است بهدلیل نگرانی از کاهش عرضه بالا برود. در همین زمان، سرمایهگذاران بهدنبال سرمایه امن میگردند و طلا را میخرند و در نتیجه قیمت طلا بالا میرود. به همین دلیل در مواقع بحران، معمولاً نوسانات قیمت طلا و نفت همزمان یا حتی همجهت دیده میشود.
اما اگر بخواهیم علمیتر به موضوع نگاه کنیم، باید از شاخصی با عنوان «نسبت طلا به نفت» کمک بگیریم. اقتصاددانان یک شاخص به نام نسبت طلا به نفت (Gold-Oil Ratio) دارند که نشان میدهد چند بشکه نفت با یک اونس طلا برابر است. اگر نسبت افزایش یابد (یعنی طلا خیلی گرانتر از نفت شود)، معمولاً به معنای ترس اقتصادی یا کاهش تقاضای نفت است و اگر نسبت کاهش یابد، ممکن است نشاندهنده رشد اقتصادی و افزایش تقاضای نفت باشد. در واقع این شاخص بازگو کننده این است که رابطه نفت و طلا نمیتواند همواره یکسان باشد و میتواند تغییر پیدا کند. این شاخص چرایی این تغییر را بررسی میکند.
در اوایل سال ۲۰۲۶ قیمتها به گونهای تغییر کرد که با یک اونس طلا میشود حدود ۸۰ بشکه نفت خرید. این وضعیت یک سطح بسیار بالاتر از میانگین بلندمدت این شاخص است و نشاندهنده ارزش بالاتر طلا نسبت به نفت در ماههای اخیر است. در واقع در این مدت قیمت طلا خیلی بالا رفته یا قیمت نفت در مقایسه کمتر رشد کرده است. این وضعیت نمایانگر نگرانیهای اقتصادی، ریسکهای جهانی یا تمایل سرمایهگذاران به داراییهای امن باشد.