قیمت نفت جهانی در روزهای اخیر با نوسانات قابل توجهی همراه بوده؛ چرا که هر حرکت یا موضعگیری در مذاکرات هستهای بین تهران و واشنگتن، بلافاصله در رفتار معاملهگران بازتاب پیدا میکند. اختلاف نظر بر سر چارچوب گفتوگوها و نامشخص بودن چشمانداز مذاکرات، بازار را در وضعیتی میان احتیاط و انتظار قرار داده است. کارشناسان معتقدند اگرچه صادرات نفتی فعلی ایران نقشی در بازار جهانی نفت ایفا نمیکند اما اگر تنش کشورهای منطقه را درگیر کند، اثر قابل توجهی بر بازار جهانی خواهد داشت.
به گزارش «نفت ما» بازار جهانی نفت، اخیراً تحت تأثیر تحولات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا قرار گرفته و قیمتها نوسانات قابلتوجهی را تجربه کردند. در حالی که تهران بر محدود ماندن گفتوگوها به پرونده هستهای تأکید دارد، واشنگتن تلاش میکند موضوعات فراتر از این حوزه را نیز وارد دستور کار کند؛ اختلافی که به باور تحلیلگران، میتواند مسیر مذاکرات را پیچیدهتر کند. در واقع مذاکرات ایران و آمریکا به یکی از متغیرهای اثرگذار بر بازار جهانی نفت تبدیل شده؛ به گونهای که هر سیگنال مثبت یا منفی از روند گفتوگوها، بلافاصله در رفتار معاملهگران بازتاب پیدا میکند.
بازارنفت، چشم به راه دیپلماسی
طولانی شدن مذاکرات یا بروز اختلاف بر سر دستور کار گفتوگوها، نگرانیها درباره اختلال احتمالی عرضه را تقویت کرده که به افزایش نوسان قیمتها دامن میزند. به نظر میرسد تا زمانی که چشمانداز مذاکرات روشن نشود، بازار نفت بیش از آنکه بر دادههای بنیادی عرضه و تقاضا تکیه کند، به تحولات دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن واکنش نشان خواهد داد.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند اگر مذاکرات بتواند ریسک درگیری را کاهش دهد، فشار نزولی بر قیمت نفت ادامه خواهد یافت. بنابراین کاهش نگرانیهای کوتاهمدت عرضه و انتظارات از مازاد تولید در ماههای آینده، میتواند زمینه افت قیمتها را فراهم کند.
ایران به تنهایی نقشی در بازار جهانی ندارد
بر همین اساس، مرتضی بهروزیفر، عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی با اشاره به تأثیر مذاکرات ایران و آمریکا در بازار نفت اظهار داشت: با توجه به شرایط فعلی، میتوان گفت در صورتی که مذاکرات به نتیجه برسد، بازار در روند ثابتی قرار میگیرد و به کنترل قیمتها کمک میکند. در غیراینصورت، بستگی دارد دولت آمریکا چه واکنشی نشان دهد؛ اگر صرفاً یک محاسبه سیاسی یا فشار تحریمی روی ایران باشد، ریسک ژئوپلیتیک چندانی به بازار جهانی تحمیل نمیشود. در این راستا، ایران نیز نقش چندانی در بازار جهانی نخواهد داشت و تأثیری روی قیمت نفت نمیگذارد.
خطر محاصره دریایی برای نفت ایران
به گفته وی، بیش از سه میلیون بشکه ظرفیت مازاد تولید در کشور وجود دارد و عملاً ظرفیت تولید ایران بسیار بیشتر از حجم صادرات فعلی است؛ بر همین اساس، در صورتی که تنشها به جنگ گستردهای منجر شود و کشورهای منطقه را درگیر کند، قطعاً اثر قابل توجهی بر بازار جهانی خواهد داشت.
عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی افزود: همچنین اگر محاصره دریایی صورت گیرد و یا تحریمهای تجاری اعلام شده توسط دولت آمریکا اجرا شود، صادرات نفت ایران به حداقل میزان خود خواهد رسید. البته اگر آمریکا تعامل داشته باشد و چین را هدف تحریم قرار ندهد، تأثیر زیادی نخواهد داشت؛ چرا که چین تنها مشتری اصلی نفت ایران محسوب میشود.