گفتوگوی «نفت ما» با رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران درباره پشتپرده نفتی حمله آمریکا به ایران؛
ایران چگونه میتواند نقشه ترامپ برای تنگه هرمز را خنثی کند؟
تنگه هرمز با حمله همزمان آمریکا و اسرائیل به ایران، بهعنوان اهرمی استراتژیک ازسوی جمهوری اسلامی بسته شد. این آبراه که تا پیش از جنگ، به روی تردد کشتیها و نفتکشها باز بود، اکنون بازگشایی دوباره آن محل مناقشه است. این رخداد، یکی از بزرگترین بحرانهای انرژی و کالاهای اساسی را برای اقتصاد جهان ایجاد کرد و بسیاری از کشورها را از شرق و غرب به چالش کشید. به گفته رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، این اقدام آمریکا با انگیزه و اهدافی بزرگتر انجام گرفت و اکنون نیز، ادامه بسته بودن تنگه هرمز به تأمین بیشتر منافع آمریکا و متحدانش خواهد انجامید. به عقیده او، بازگشایی تنگه هرمز برای تردد دوباره کشتیها میتواند ترفند آمریکا را خنثی کند.
به گزارش نفت ما، برخی رسانههای آمریکایی پیش از جنگ، نسبت به این اقدام ایران به آمریکا هشدار داده بودند، اما چرا با وجود این، ترامپ اقدام به حمله کرد؟ آیا موضوع صرفا اعمال محدودیت بر انرژی هستهای ایران بود یا سناریویی بزرگتر در جریان است؟ آیا منفعت آمریکا در ادامه بسته بودن تنگه هرمز نیست؟ به عقیده برخی کارشناسان موضوع بسیار فراتر از آن چیزی است که ازسوی رسانهها بیان میشود و باید آن را بهعنوان یک سناریوی بزرگ در نظر گرفت. رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «نفت ما» موضوع را کلانتر میبیند و معتقد است که آمریکا و متحدانش بهدنبال افزایش قیمت نفت و زمینهسازی برای ورود نفت ونزوئلا به بازار و خریداری آن ازسوی بزرگترین مصرفکننده جهان یعنی چین بودند. در کنار آن، با سودی که نصیب روسیه از قِبَل بسته شدن تنگه هرمز شد، حلوفصل موضوع اوکراین نیز روی میز قرار گرفت.
کوچ امارات بهسوی بنادر مجاور اقیانوس هند
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران در گفتوگو با «نفت ما»، موضوع را فراتر از کمبود سوخت در کشور میداند و در این رابطه میگوید: «موضوع اصلی انتقال سوخت نیست، موضوع اصلی انتقال اوره و بقیه فرآوردههاست که انتقال آنها ازطریق خط لوله نفت ممکن نیست. جهان بهخاطر بسته شدن و محدود شدن ترابری در تنگه هرمز دچار مشکل شده و نتیجه آن، محدودیت تأمین کالا برای اغلب کشورهاست و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. حل این مسئله بهشیوه مذاکره با کشورهای آسیای میانه، شدنی نیست و تنها راهحل آن، بازگشایی دوباره تنگه هرمز است.»
نجفی در ادامه با بیان اینکه بستن تنگه هرمز بهعنوان یک اهرم برای مذاکرات، برای مدت محدودی مؤثر است، اما ادامه آن به زیان کشور خواهد بود، میافزاید: «استمرار این روند موجب میشود تا سایر کشورها بهویژه امارات بهدنبال جایگزین بروند و انتقال کالاهای خود را ازطریق بندر خورفکان که در دریای عمان بوده و بنادری مانند آن که مجاورت اقیانوس هند هستند، انجام دهد؛ بدینگونه که کانالهای انتقال کشتی در بنادر خلیج فارس را کانالکشی خواهد کرد و تنگه هرمز را دور میزند. این اقدام تهدید جدی برای ایران خواهد بود؛ به یاد داشته باشیم که برای ایران، منافع مالی تنگه هرمز اهمیت ویژهای ندارد و آنچه اهمیت دارد، موقعیت سوقالجیشی و استراتژیک آن است و اگر تعلل کنیم و برای فرایند تعامل با دنیا برنامهریزی نکنیم، قطعا یکی از اهداف آمریکا که از بین بردن مزیت تنگه هرمز و موقعیت استراتژیک آن است، محقق خواهد شد.»
چرا تنگه هرمز بسته شد و چرا آمریکا بهدنبال باز کردن دوباره آن است؟
رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران با بیان اینکه بستن تنگه هرمز و محدود کردن آن موجب افزایش قیمت نفت و سایر کالاهای عبوری از این آبراه شده، میگوید: «با ادامه این روند، عبور نفتکشها و کشتیهای فله و کانتینری از تنگه هرمز دیگر توجیه اقتصادی برای کشورها نخواهد داشت و آنها بهدنبال جایگزین یا راهحل جانبی برای تردد کشتیهای خود خواهند رفت.»
او در ادامه به نکته مهمی اشاره میکند: «باید توجه داشته باشیم که تا پیش از آغاز جنگ، تنگه هرمز باز بود و اکنون آمریکا در تلاش است که تنگه هرمز را باز کند. این اقدام آمریکا، بههیچوجه با منطق همخوان نیست. به عقیده من، آمریکا و متحدانش، میدانستند که با ظهور و بروز جنگ، ایران تنگه هرمز را بهعنوان یک نقطه استراتژیک، یا خواهد بست یا محدود میکند و با آگاهی نسبت به این موضوع، دست به حمله زده است. اکنون نیز تنگه هرمز محل مناقشه است و ایران برای بازگشایی آن تحت فشار قرار گرفته تا به میز مذاکره و صلح بازگردد. بنابراین باید آنچه در منطقه رخ داده را فراتر از قیمت نفت و ... دید.»
پشتپرده حمله آمریکا به ایران چیست؟
از او میپرسم چه انگیزه دیگری میتواند پشت این ماجرا باشد و نجفی در پاسخ میگوید: «فکر میکنم موضوع فراتر از انرژی اتمی است، بلکه یک ترفند و تمهیدی برای افزایش قیمتهای جهانی بهمنظور مدیریت مصرف سوخت برخی از کشورهاست و این جنگ، با برنامهریزی دقیق و گسترده انجام شده است. در حقیقت، ایران و یا بهتر بگویم همه جهان، مورد سوءاستفاده قرار گرفته برای آنکه منافع آمریکا تأمین شود.»
رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران میافزاید: «ورود نفت ونزوئلا به بازار جهانی و افزایش قیمت نفت پشت این سناریو قرار گرفته است. در بحران انرژی کنونی، چین که پیش از جنگ حاضر به خرید نفت ونزوئلا که اکنون در اختیار آمریکاست نبود، اقدام به خرید نفت این کشور کرده است. روسیه که پیش از جنگ نمیتوانست نفت خود را به دلیل تحریمها وارد بازار نفت کند و دچار مشکلات مالی جدی شده بود، معافیت گرفت و نفت خود را با قیمت بالا فروخت. همه این موارد را اگر کنار هم بگذاریم، به یک سناریو و برنامهریزی بسیار بزرگتر میرسیم و باید هوشیار باشیم که در بازی آمریکا و متحدانش قرار نگیریم.»
به عقیده او، بازگشایی تنگه هرمز برای تردد دوباره کشتیها میتواند ترفند آمریکا را خنثی کند.