عبارت «Take the Oil» یا «نفت را بگیرید» یکی از شناخته شده ترین شعارهای دونالد ترامپ در حوزه سیاست خارجی است؛ شعاری که او از سال ۲۰۱۱ بارها درباره عراق، سوریه و دیگر مناطق نفت خیز تکرار کرده است. ترامپ معتقد بود آمریکا نباید هزینه جنگ های خارجی را بپردازد، اما از منابع نفتی و منافع اقتصادی آن کشورها سهمی نداشته باشد؛ دیدگاهی که به یکی از بحث برانگیزترین رویکردهای او در قبال انرژی و مداخلات نظامی تبدیل شد.
به گزارش میز نفت، عبارت «Take the Oil» یا «نفت را بگیرید» یکی از شناخته شده ترین شعارهای دونالد ترامپ در حوزه سیاست خارجی است؛ عبارتی که از سال ۲۰۱۱ وارد ادبیات سیاسی او شد و بعدها به یکی از نمادهای نگاه اقتصادی و معامله محور رئیس جمهور آمریکا به جنگ ها و مداخلات خارجی تبدیل شد. برخلاف بسیاری از سیاستمداران آمریکایی که مداخلات نظامی را با مفاهیمی مانند امنیت ملی، دموکراسی یا مبارزه با تروریسم توجیه می کنند، ترامپ بارها با ادبیاتی اقتصادی از منابع نفتی کشورها سخن گفته و تأکید کرده است که آمریکا نباید هزینه جنگ را بپردازد اما از منافع اقتصادی آن بی بهره بماند.
شعار «نفت را بگیرید» از کجا آغاز شد؟
نخستین اظهارات مستند ترامپ درباره این موضوع به سال ۲۰۱۱ و همزمان با خروج نیروهای آمریکایی از عراق بازمی گردد. او بارها اعلام کرد آمریکا میلیاردها دلار برای جنگ عراق هزینه کرده اما در پایان، نفت این کشور را در اختیار نگرفته است. از نگاه ترامپ، اگر آمریکا وارد یک جنگ پرهزینه می شود، باید در مقابل آن منفعت اقتصادی یا نوعی جبران هزینه نیز به دست آورد.
این دیدگاه در سال های بعد به یکی از محورهای اصلی سخنرانی ها و تبلیغات انتخاباتی او تبدیل شد. ترامپ در جریان رقابت های انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ بارها گفت اگر آمریکا پس از سقوط صدام حسین کنترل نفت عراق را در اختیار می گرفت، هم هزینه های جنگ جبران می شد و هم گروه هایی مانند داعش به درآمدهای نفتی دسترسی پیدا نمی کردند.
چرا ترامپ شعار «Take the Oil» را مطرح کرد؟
نگاه ترامپ به سیاست خارجی بیش از هر چیز ریشه در رویکرد اقتصادی او دارد. او پیش از ورود به سیاست، یک فعال اقتصادی بود و بسیاری از روابط بین الملل را با منطق سود و زیان تحلیل می کرد. از نگاه او، کشوری که هزینه عملیات نظامی را می پردازد، باید از منافع اقتصادی آن نیز بهره مند شود.
ترامپ بارها از این موضوع انتقاد کرد که آمریکا در جنگ های خارجی هزینه های سنگینی متحمل می شود اما در نهایت کشورهای دیگر یا شرکت های خارجی از منابع طبیعی آن کشورها سود می برند. به همین دلیل، شعار «Take the Oil» برای او تنها یک عبارت تبلیغاتی نبود، بلکه بخشی از نگاه اقتصادی او به سیاست خارجی محسوب می شد.
عراق؛ مهم ترین هدف شعار «نفت را بگیرید»
بیشترین تکرار این شعار درباره عراق بود. ترامپ اگرچه بعدها مدعی شد از ابتدا مخالف حمله آمریکا به عراق بوده است، اما معتقد بود پس از اشغال این کشور، واشنگتن نباید بدون دستیابی به منافع اقتصادی از عراق خارج می شد.
او بارها نفت عراق را راهی برای جبران هزینه های جنگ معرفی کرد و حتی در یکی از سخنرانی های خود در سال ۲۰۱۶ گفت اگر آمریکا از عراق خارج می شود، باید نفت این کشور را «بگیرد». ترامپ این موضوع را با استناد به مفهوم تاریخی «غنیمت جنگی» توجیه می کرد؛ دیدگاهی که با واکنش های گسترده ای روبه رو شد.
نفت در دکترین «آمریکا اول»
ترامپ نفت را تنها یک منبع درآمد نمی دانست. از نگاه او، منابع انرژی بخشی از قدرت سیاسی و امنیتی کشورها هستند. او بارها ادعا کرد کنترل منابع نفتی عراق و سوریه می تواند مانع تأمین مالی گروه های مسلح شود و امنیت آمریکا و متحدانش را تقویت کند.
این دیدگاه با شعار محوری سیاست خارجی ترامپ یعنی «آمریکا اول» نیز همخوانی داشت. او معتقد بود آمریکا نباید نقش پلیس جهان را بدون دریافت منفعت ایفا کند و کشورهای متحد نیز باید سهم بیشتری از هزینه های امنیتی خود را پرداخت کنند.
شعار «Take the Oil» در سوریه و لیبی
ادبیات «نفت را بگیرید» تنها به عراق محدود نماند. ترامپ در سال های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ نیز بارها درباره سوریه اعلام کرد آمریکا نفت این کشور را حفظ کرده و نیروهای آمریکایی برای حفاظت از میدان های نفتی شرق سوریه در این منطقه باقی مانده اند.
او همچنین در اظهارنظرهای مختلف درباره لیبی تأکید کرد آمریکا نباید بدون بهره برداری از منابع انرژی، وارد جنگ ها و بحران های خارجی شود. این مواضع نشان می داد نگاه اقتصادی به منابع طبیعی، یکی از ارکان ثابت سیاست خارجی ترامپ است.
واکنش ها به شعار «نفت را بگیرید» ترامپ
اظهارات ترامپ با واکنش های گسترده ای در داخل و خارج آمریکا روبه رو شد. منتقدان او تأکید داشتند منابع طبیعی هر کشور متعلق به مردم همان کشور است و تصاحب آن با اصول حقوق بین الملل و قوانین حاکم بر اشغال نظامی مغایرت دارد. برخی تحلیلگران نیز هشدار دادند چنین ادبیاتی می تواند این تصور را تقویت کند که انگیزه اصلی آمریکا از مداخلات نظامی، دستیابی به منابع انرژی است.
در مقابل، حامیان ترامپ معتقد بودند منظور او تصاحب دائمی نفت نبود، بلکه جلوگیری از بهره برداری گروه های مسلح از منابع انرژی و جبران بخشی از هزینه های جنگ برای مالیات دهندگان آمریکایی بود.
چرا شعار «نفت را بگیرید» همچنان مهم است؟
امروز عبارت «Take the Oil» یکی از شناخته شده ترین نمادهای سیاست خارجی دونالد ترامپ به شمار می رود. این شعار نشان می دهد که از نگاه او، نفت تنها یک کالای اقتصادی نیست، بلکه دارایی راهبردی و اهرمی برای قدرت سیاسی و اقتصادی آمریکا محسوب می شود.
با وجود آنکه ترامپ این عبارت را درباره کشورهای مختلفی مانند سوریه و لیبی نیز به کار برد، اما عراق همچنان مهم ترین نمونه این رویکرد است. او از سال ۲۰۱۱ تاکنون بارها تأکید کرده است که بزرگ ترین اشتباه آمریکا پس از جنگ عراق، خارج شدن از این کشور بدون در اختیار گرفتن منابع نفتی آن بود.