بازار جهانی گاز طبیعی در هفته منتهی به ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، همزمان با افزایش قیمتها در بازارهای آسیایی و اروپایی، نشانههایی از تغییر جهت بنیادی را بروز داد؛ بهگونهای که با وجود تداوم ریسکهای ژئوپلیتیک، ضعف تقاضا و بهبود چشمانداز عرضه، احتمال حرکت بازار بهسمت تعادل یا حتی مازاد عرضه در ماههای آینده تقویت شده است.
به گزارش شانا، افزایش نزدیک به ۲ دلاری قیمت تکمحمولههای الانجی در بازارهای آسیا و اروپا بیش از آنکه ناشی از رشد واقعی تقاضا باشد، حاصل افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، احتیاط معاملهگران و رشد هزینههای حملونقل ارزیابی میشود.
همزمان، کاهش اختلاف قیمت میان بازارهای آسیا و اروپا، جذابیت آربیتراژ صادرات الانجی آمریکا به آسیا را کاهش داده و رقابت اروپا برای جذب محمولهها را محدود کرده است. از سوی دیگر، تأمین نیاز خریداران آسیایی تا پایان ماه اوت، لغو یا واگذاری برخی مناقصهها با قیمتهای پایینتر و احتمال بازگشت محمولههای قطر، چشمانداز عرضه را تقویت کرده و احتمال مازاد عرضه در سپتامبر را افزایش داده است. این شرایط میتواند بر مذاکرات قراردادهای بلندمدت گاز نیز اثرگذار باشد.
گاز همچنان ستون اصلی امنیت انرژی اروپا
در شرایطی که بار دیگر موضوع توسعه انرژی هستهای در اروپا مطرح شده، بررسیها نشان میدهد این منبع انرژی دستکم در میانمدت توان جایگزینی گاز طبیعی را ندارد. هزینههای بالا، زمانبربودن ساخت نیروگاههای جدید و رشد محدود ظرفیت هستهای سبب شده است گاز همچنان نقش کلیدی خود را در حفظ پایداری شبکه برق اروپا حفظ کند.
اگرچه برخی کشورهای اروپایی همچون ایتالیا و سوئیس در حال بازنگری در سیاستهای هستهای خود هستند، اما توسعه انرژیهای تجدیدپذیر همچنان اولویت اصلی اروپا باقی مانده است. بااینحال، نوسان تولید برق خورشیدی و بادی و محدودیت ظرفیت ذخیرهسازی برق سبب شده گاز طبیعی همچنان بهعنوان سوخت پشتیبان شبکه برق اروپا شناخته شود و سهم آن در سبد انرژی نهتنها کاهش نیابد، بلکه در برخی مقاطع افزایش نیز پیدا کند.
جایگزینی زغال سنگ در شرق آسیا
در شرق آسیا نیز روند متفاوتی در حال شکلگیری است. چین، ژاپن و کره جنوبی در فصل اوج مصرف برق، بهجای افزایش واردات الانجی، سیاست مدیریت عرضه، استفاده از ذخایر موجود و بهینهسازی سبد سوخت را در پیش گرفتهاند.
در ژاپن، رشد تولید برق زغالسنگی سبب افزایش ذخایر الانجی شده و واردات این سوخت را محدود کرده است. در کره جنوبی نیز افزایش سهم زغالسنگ در تولید برق و بازگشت نیروگاههای این بخش به چرخه، تقاضای کوتاهمدت برای الانجی را کاهش داده است.
در چین نیز اگرچه کاهش تولید داخلی گاز میتواند بخشی از واردات الانجی را افزایش دهد، اما مجموع سیاستهای مدیریت عرضه و کنترل مصرف سبب شده است بازار منطقهای همچنان از رشد قابل توجه تقاضا فاصله داشته باشد. درمجموع، به نظر میرسد بازار انرژی شرق آسیا در تابستان ۲۰۲۶ بیش از آنکه به دنبال افزایش واردات گاز باشد، بر مدیریت منابع موجود و کنترل هزینههای انرژی تمرکز کرده است؛ موضوعی که میتواند از فشار افزایشی بر قیمتهای جهانی الانجی بکاهد.
تجارت اتان، پروپان و بوتان زیر سایه تنشهای ژئوپلیتیک
تحولات ژئوپلیتیک بهویژه در منطقه تنگه هرمز، تجارت جهانی گازهای مایع هیدروکربوری را نیز تحتتأثیر قرار داده است. هرچند تولید اتان در آمریکا همچنان روندی افزایشی دارد، اما فشارهای لجستیکی، محدودیتهای حملونقل و ترافیک کانال پاناما، صادرات این محصولات را با نوسان همراه کرده است.
در همین حال، کاهش عرضه از غرب آسیا سبب شده صنایع پتروشیمی چین واردات بوتان و پروپان از آمریکا را افزایش دهند؛ تغییری که نشان میدهد جریان تجارت این محصولات نیز همزمان با تحولات ژئوپلیتیک در حال بازآرایی است. این تغییر مسیرهای تجاری میتواند در ماههای آینده بر بازار جهانی خوراک پتروشیمی نیز اثرگذار باشد.
درنهایت، مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد اگرچه بازار جهانی گاز همچنان تحتتأثیر ریسکهای سیاسی و امنیتی قرار دارد، اما ضعف تقاضا در آسیا، کاهش جذابیت آربیتراژ، افزایش احتمال بازگشت عرضه الانجی و تغییر الگوی مصرف در اروپا و شرق آسیا، از شدت فشارهای قیمتی کاسته و احتمال حرکت بازار بهسمت تعادل یا مازاد عرضه در ماههای آینده را تقویت کرده است.