ارزش هر تن کالای صادراتی کشور از 341 دلار به 381 دلار افزایش یافته است؛ رشدی نزدیک به 12 درصد.
خبرگزاری تسنیم، ایرج معصومی، مدیرکل دفتر ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت ایران- 29 مهرماه، روز ملی صادرات، فرصتی برای ارجنهادن به تلاش صادرکنندگان و فعالان اقتصادی کشور و بازاندیشی در مسیر پیشروی تجارت خارجی ایران است. صادرات، افزون بر نقش آن در ارزآوری، از پیشرانهای تولید، اشتغال، نوآوری و حضور مؤثر بنگاههای ایرانی در زنجیرههای ارزش منطقهای و جهانی به شمار میرود.
صادرکنندگان ایرانی در شرایط متغیر اقتصاد جهانی و محدودیتهای داخلی، با تکیه بر تجربه، نوآوری و شناخت بازارها، ظرفیتهای تولیدی کشور را به فرصتهای تجاری تبدیل کردهاند. در این مسیر، مأموریت نهادهای پشتیبان آن است که با سیاستگذاری هماهنگ، خدمات هدفمند و تعامل مؤثر با بخش خصوصی، هزینه ورود بنگاهها به بازارهای جدید را کاهش دهند و زمینه رشد پایدار صادرات را فراهم کنند.
از منظر دفتر ترویج تجارت، ارتقای کیفیت حضور ایران در بازارهای خارجی نیازمند عبور از حمایتهای پراکنده و حرکت بهسوی برنامههای منسجم، دادهمحور و نتیجهگراست؛ برنامههایی که میان ظرفیت تولید، توان صادراتی بنگاه، انتخاب بازار هدف و ابزارهای ترویجی پیوند برقرار کنند.
1. ارتقای ارزش و کیفیت صادرات؛ نشانهای از ظرفیت رقابتپذیری
بررسی آمارهای پنجماهه مورد استناد نشان میدهد، با وجود نوسانات در حجم و ارزش مبادلات و چالشهایی مانند محدودیتهای انرژی و موانع تولید، ارزش هر تن کالای صادراتی کشور از 341 دلار به 381 دلار افزایش یافته است؛ رشدی نزدیک به 12 درصد.
افزایش ارزش واحد صادراتی میتواند نشانهای از بهبود ترکیب کالاهای صادرشده و ارتقای سهم محصولات با ارزش بیشتر باشد. البته ارزیابی دقیق این روند، مستلزم بررسی همزمان عواملی مانند تغییر ترکیب کالاها، قیمتهای جهانی و سهم گروههای مختلف کالایی است. با این ملاحظه، این شاخص میتواند مبنایی برای تقویت سیاستهایی باشد که به ارتقای کیفیت، توسعه فرآوری، بهبود استانداردها و افزایش ارزش افزوده صادراتی کمک میکنند.
هدف آن است که توان تولیدی کشور، در بازارهای خارجی با محصولاتی رقابتپذیر، قابل اعتماد و متناسب با نیاز مشتریان شناخته شود؛ مسیری که به استمرار حضور در بازار و تقویت اعتبار تجاری ایران میانجامد.
روز ملی صادرات-2/ایران12برابر ترکیه گلمحمدی دارد؛صادرات ترکیه 37برابر
2. خوانش دادهها؛ مبنایی برای تنوعبخشی و اصلاح راهبردها
دادههای تجارت خارجی علاوه بر ترسیم عملکرد گذشته، میتوانند مبنای تصمیمگیری برای آینده باشند. تمرکز بخشی از صادرات بر کالاهای منبعپایه و تعداد محدودی از بازارهای مقصد، ضرورت تنوعبخشی به سبد کالاها و مقاصد صادراتی را برجسته میکند. این ضرورت را میتوان در سه جهت دنبال کرد:
ارتقای ترکیب کالاهای صادراتی: حرکت تدریجی از صادرات مواد خام و محصولات با فرآوری محدود به سوی محصولات صنعتی، دانشبنیان و دارای ارزش افزوده بیشتر؛
تقویت همکاری میان بنگاهها: گذار از حضور پراکنده بنگاهها به همکاری شبکهای از طریق کنسرسیومهای صادراتی، شرکتهای مدیریت صادرات و مشارکتهای مبتنی بر زنجیره ارزش؛
گسترش بازارهای هدف: حفظ و تعمیق حضور در بازارهای موجود، همراه با شناسایی فرصتهای قابل دسترس در اوراسیا، آسیای مرکزی، آفریقا و دیگر بازارهای نوظهور.
این اقدامات زمانی اثربخش خواهند بود که بر شناخت دقیق تقاضای بازار، مزیتهای رقابتی بنگاهها، الزامات استاندارد و مقررات مقصد و ظرفیتهای حملونقل و تأمین مالی استوار باشند.
3. اولویتهای تحول در ترویج تجارت و پشتیبانی صادرات
دفتر ترویج تجارت، در چارچوب مأموریتهای سازمان توسعه تجارت ایران و با بهرهگیری از ظرفیت قوانین و اسناد بالادستی، از جمله بند «ب» ماده 4 قانون برنامه هفتم پیشرفت، پیگیری مجموعهای از رویکردهای حمایتی و ترویجی را دنبال میکند. محورهای زیر از جمله اولویتهای این مسیر است:
تقویت کنسرسیومهای صادراتی و شرکتهای مدیریت صادرات:
تشویق بنگاهها، بهویژه بنگاههای کوچک و متوسط، به همکاری در قالب سازوکارهای مشترک میتواند دسترسی آنها به بازار، خدمات بازاریابی، لجستیک و شبکههای توزیع را بهبود بخشد. رتبهبندی و حمایت هدفمند از کنسرسیومها و شرکتهای مدیریت صادرات نیز باید به عملکرد، شفافیت، تخصص و نتایج قابل سنجش آنها متکی باشد.
توسعه ابزارهای ضمانت و تأمین مالی متناسب با نیاز بنگاهها:
بهبود دسترسی صادرکنندگان به ضمانتنامه و اعتبار صادراتی، با همکاری نهادهای ذیربط از جمله صندوق ضمانت صادرات ایران، میتواند امکان اجرای قراردادها و حضور در بازارهای جدید را افزایش دهد. توسعه اعتبارسنجی بنگاهمحور، بررسی ابزارهای ضمانت جمعی و استفاده از ظرفیت قراردادهای تجاری، در کنار رعایت ضوابط اعتباری، از مسیرهای قابل پیگیری در این حوزه است.
نتیجهگرا کردن نمایشگاهها، پاویونهای ملی و هیأتهای تجاری:
اثربخشی رویدادهای تجاری باید فراتر از میزان حضور و تعداد شرکتکنندگان سنجیده شود. شناسایی بازار و خریدار هدف، آمادهسازی بنگاهها، برگزاری نشستهای تجاری هدفمند، ثبت و پیگیری سرنخهای تجاری و ارزیابی نتایج پس از رویداد، از اجزای ضروری یک برنامه ترویجی اثربخش است. در این رویکرد، حمایتها باید با اولویتهای صادراتی کشور و ظرفیت زنجیرههای ارزش هماهنگ شوند.
بهرهگیری از موافقتنامههای تجاری و شبکههای پشتیبان بازار:
موافقتنامههای تجاری، از جمله موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و توافقهای ترجیحی، در صورت اطلاعرسانی دقیق و استفاده عملی بنگاهها از ظرفیتهای آنها میتوانند دسترسی به بازار را تسهیل کنند. توسعه خدمات رایزنان بازرگانی و پیوند دادن اطلاعات بازار با نیازهای صادرکنندگان نیز برای بهرهگیری مؤثر از این فرصتها اهمیت دارد.
روز ملی صادرات - 3/ 8 محصول صادراتی مستعد برای تصاحب بازارهای عمان
با هم، برای حضوری ماندگار در بازارهای جهانی
توسعه صادرات به همکاری پایدار میان بخش خصوصی و دستگاههای پشتیبان، ثبات و پیشبینیپذیری مقررات، دسترسی مناسب به خدمات مالی و تجاری و شناخت دقیق بازارهای هدف نیاز دارد. هر اندازه این اجزا هماهنگتر عمل کنند، ظرفیت بنگاههای ایرانی برای تبدیل توان تولیدی به قراردادهای پایدار و حضور ماندگار در بازارهای خارجی افزایش مییابد.
سازمان توسعه تجارت ایران، در تعامل با صادرکنندگان، تشکلهای تخصصی و دستگاههای مرتبط، پیگیری تسهیل فرایندهای تجاری، تقویت زیرساختهای ترویج و هدفمندکردن حمایتها را ادامه میدهد. در این مسیر، تجربه و دانش فعالان بخش خصوصی، سرمایهای اساسی برای طراحی راهحلهای اجرایی و اثربخش است.
پیشاپیش 29 مهرماه، روز ملی صادرات، بر همه کارآفرینان، تولیدکنندگان، بازرگانان، تشکلها و صادرکنندگانی که برای توسعه تولید و گسترش حضور ایران در بازارهای جهانی تلاش میکنند، گرامی باد.