معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران عنوان کرد:
فاصله گرفتن تجارت جهانی از الگوهای سنتی
معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران ضمن تأکید بر ضرورت گذار از الگوهای سنتی تجارت به صادرات مبتنی بر مطالعات بازار، تحلیل رقبا و شناسایی ظرفیت‌های رقابتی، نقش شرکت‌های مدیریت صادرات را در اتصال حرفه‌ای بنگاههای ایرانی به بازارهای جهانی، توسعه صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا و بهره‌گیری از فرصت‌های بازارهای نوظهور، کلیدی دانست.
به گزارش روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، امیرروشن‌بخش در روز چهارم سلسله نشست‌های هفت روز با صادرات در نشست تخصصی شرکت‌های مدیریت صادرات حلقه اتصال بنگاههای ایرانی به بازارهای جهانی که در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد، با برشمردن شاخص‌های تجارت حرفه‌ای، گفت: تجارت خارجی امروزه به مثابه تصمیم‌گیری درباره اینکه چه کالایی، در چه زمانی و به چه بازاری صادر شود است؛ به بیان دیگر صادرات باید بر پایه اطلاعات دقیق، تحلیل بازار و شناخت ظرفیت‌های رقابتی صورت گیرد.
معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به پرسش متداول تولیدکنندگان درباره بازارهای مناسب صادراتی، گفت: پاسخ به این پرسش نیازمند مطالعات بازار است و نمی‌توان بدون شناخت مشتری، رقبا، استانداردها و شرایط ورود به بازار، انتظار موفقیت پایدار داشت.
او با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در تجارت جهانی، به نقش بنگاههای کوچک و متوسط در اقتصاد چین و برخی کشورهای اروپایی پرداخت و اظهار کرد: توسعه بنگاههای کوچک و متوسط و حضور آنها در زنجیره‌های ارزش، از عوامل مهم ایجاد اشتغال پایدار و افزایش ارزش محصولات صادراتی در بسیاری از اقتصادهای موفق است.
معاون سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به ظرفیت صنایع کوچک و متوسط در تولید محصولات متنوع و دارای ارزش افزوده بالا، بر ضرورت استفاده از این ظرفیت‌ها در توسعه صادرات ایران تأکید کرد.فاصله صادرات ایران با ظرفیت ارزش افزوده محصولاتروشن‌بخش با اشاره به رقم حدود ۵۲ میلیارد دلاری صادرات غیرنفتی کشور در سال مورد اشاره گفت: بخش قابل‌توجهی از این صادرات را مواد خام یا محصولاتی تشکیل می‌دهند که با توسعه یک یا چند مرحله از زنجیره تولید می‌توانند ارزش بیشتری پیدا کنند.این مسئله به معنای نادیده گرفتن اهمیت صادرات مواد اولیه و منابع طبیعی نیست، بلکه باید هم‌زمان با استفاده از ظرفیت‌های موجود، زمینه توسعه صنایع پایین‌دستی و افزایش ارزش افزوده نیز فراهم شود.
معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به کارویژه شرکت‌های مدیریت صادرات، تصریح کرد: این شرکت‌ها با شناخت هم‌زمان از بازار مبدأ و مقصد می‌توانند فرصت‌هایی را شناسایی کنند که شاید برای تولیدکننده یا صادرکننده‌ای که به‌صورت مستقل فعالیت می‌کند، قابل‌مشاهده نباشد.
ضرورت حضور حرفه‌ای در بازارهای هدف
روشن‌بخش با اشاره به عملکرد شرکت‌های مدیریت صادرات در سال‌های گذشته، گفت: بررسی‌های انجام‌شده درباره صادرات کشور نشان می‌دهد که سهم این شرکت‌ها از تجارت خارجی هنوز متناسب با ظرفیت آنها نیست و نتوانسته‌اند در همه بازارهای هدف نقش مؤثری ایفا کنند.
او یکی از دلایل این وضعیت را تعریف و شناخت ناکافی از فعالیت شرکت‌های مدیریت صادرات در گذشته دانست و افزود: برای توسعه صادرات، باید نقش این شرکت‌ها به‌عنوان واسطه‌های تخصصی و بازوهای بازاریابی بین‌المللی بنگاه‌ها تقویت شود.
این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران در ادامه با گریز بر سیاست‌های حمایتی سازمان توسعه تجارت، گفت: در بررسی‌های انجام‌شده، موضوع افزایش حمایت از شرکت‌های مدیریت صادرات مورد توجه قرار گرفته و برای این شرکت‌ها در برخی مشوق‌های صادراتی، حمایت بیشتری نسبت به سایر صادرکنندگان در نظر گرفته شده است.
او با اشاره به تفاوت ساختار صادرات محصولات مختلف گفت: گاهی صادرات یک کانتینر محصولی مانند کفش می‌تواند ارزشی حدود ۲۰۰ هزار دلار داشته باشد، درحالی‌که ارزش صادراتی هر تن از برخی محصولات خام بسیار پایین‌تر است. بنابراین، توسعه صادرات محصولات دارای ارزش افزوده بالا می‌تواند با هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک، تناسب اقتصادی بهتری داشته باشد.
معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران تأکید کرد که یکی از دشوارترین مراحل تجارت، پیدا کردن مشتری در بازار هدف است و شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با استفاده از شبکه‌های ارتباطی و دانش تخصصی خود، این فرایند را تسهیل کنند.
به گفته روشن‌بخش، در بخشی از تجارت کشور، به‌ویژه در حوزه شرکت‌های بزرگ معدنی و پتروشیمی، بازارهای سنتی و مشتریان شناخته‌شده سهم بالایی دارند و ظرفیت بازارهای نوظهور و فرصت‌های جدید به‌اندازه کافی مورد توجه قرار نمی‌گیرد.او علت این مسئله را ضعف بازاریابی حرفه‌ای بین‌المللی و محدود بودن استفاده از روش‌های نوین شناسایی بازار عنوان کرد.
تحریم‌های داخلی و خارجی و افزایش هزینه‌های تجارتروشن‌بخش با اشاره به مشکلات تجارت خارجی، بیان کرد: به نظر می‌رسد علاوه بر محدودیت‌های بیرونی، تعدد مراکز تصمیم‌گیری، تغییرات مکرر مقررات، مسائل ارزی و پیمان‌سپاری ارزی نیز سرعت تجارت را کاهش داده‌اند. مشکلات لجستیکی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل نیز به این موانع اضافه شده و توان رقابت بسیاری از صادرکنندگان را تحت تأثیر قرار داده است.
او با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد توسعه تجارت، گفت: در شرایط کنونی، چاره‌ای جز حرکت به سمت توسعه بازارها و استفاده حرفه‌ای‌تر از ظرفیت شرکت‌های مدیریت صادرات وجود ندارد. شناسایی بازارهای جدید، انجام مطالعات بازار و بهره‌گیری از فرصت‌هایی که به دلیل کمبود اطلاعات مورد استفاده قرار نگرفته‌اند، می‌تواند به بهبود عملکرد صادراتی کشور کمک کند.
روشن‌بخش همچنین به تهیه اطلس مسیرهای تجاری و مطالعات مرتبط با فرصت‌های بازار اشاره کرد و این ابزارها را زمینه‌ای برای شناسایی مسیرهای مناسب‌تر صادراتی دانست.